Dziesięć polskich miast – dziesięć żydowskich historii

Galeria im. Rodziny Taubego

Ta wystawa nie opowiada o historii XX wieku.
Ta wystawa opowiada o tym, jak XX wiek wpłynął na losy ludzi.

Wszyscy urodzili się w pierwszych dekadach XX wieku, dorastali lub wchodzili w dorosłość w międzywojennej Polsce. Pochodzili z różnych miast i z różnych środowisk – ich rodziny reprezentowały całą niezwykłą różnorodność polskich społeczności żydowskich przed II wojną światową. Świat, który znali, rozpadł się we wrześniu 1939 roku. Choć im udało się przetrwać – w gettach, w obozach, w ukryciu, w partyzantce, w sowieckiej armii lub na zesłaniu daleko na wschodzie – stracili rodziny, stracili rodzinne domy i po wojnie musieli budować swój świat od nowa. Sześcioro spośród bohaterów wystawy mieszkało w latach powojennych w Polsce, jedna osoba pozostała na terenie ZSRR i zamieszkała w Petersburgu, jedna wyjechała do Izraela, by ostatecznie jednak powrócić do Polski, a dwie wyemigrowały na stałe do Stanów Zjednoczonych, jednak zachowały szczególną więź z Polską.

W tle każdej z dziesięciu osobistych historii można dostrzec także historie dziesięciu miast. Bohaterowie wystawy wspominają o konkretnych miejscach zapamiętanych z dzieciństwa i o związanych z nimi sytuacjach – czasem zabawnych, czasem tragicznych.

Siedem z tych miast obecnie znajduje się w granicach Polski, a trzy – na Ukrainie. To także świadczy o niezwykle zagmatwanej i trudnej historii Europy Środkowej i Wschodniej w XX wieku, a przede wszystkim stanowi jeszcze jeden element opowieści o skomplikowanych losach ludzi, którym przyszło żyć w XX wieku w tej części świata.

Wystawa „Dziesięć polskich miast – dziesięć żydowskich historii” powstała dzięki wsparciu:

Federal Republic of Germany Foreign Office

Taube Philantrophies

The Neubarer Family Foundation

The Kronhill Pletka Foundation

Steven and Deborah Lebowitz

Howard and Diane Schilit

Centropa

Galicia Jewish Museum